श्री साईबाबांनी आपल्या भक्त लक्ष्मीबाई शिंदे यांना दिलेले नऊ चंद्रम्य नाणे आहेत, ज्यांचा इतिहास आणि भक्तीने मोठा अर्थ आहे. परंतु, सध्याचा वाद या नाण्यांच्या मूळ असण्याच्या बाबतीत आहे कारण मूळ नाण्यांची संख्या ९ ते २२ पर्यंत वाढल्याचा दावा आणि विरोधाभासी पुनरावृत्ती झाली आहे.
वादाचे प्रमुख मुद्दे:
- वादाची सुरुवात तब्बल तेव्हा झाली जेव्हा अरुण गायकवाड यांनी या नाण्यांच्या मूळ असण्याच्या बाबतीत DNA चाचणी मागितली, ज्यामुळे भक्तांमध्ये रोष निर्माण झाला. त्यानंतर त्यांनी आपली वक्तव्यांसाठी माफी मागितली.
- लक्ष्मीबाई शिंदे साईबाबांची अत्यंत प्रेमळ भक्त होती. साईबाबांनी 15 ऑक्टोबर 1918 रोजी, जेव्हा त्यांनी समाधी घेतली, तेव्हा त्यांना 9 चांदीचे नाणे भेट म्हणून दिले होते. हे नाणे भक्तीचे प्रतीक मानले जातात, जे भक्तीच्या नऊ प्रकारांचे दर्शन घडवतात.
- आता या नाण्यांची संख्या 22 पर्यंत वाढल्याचा दावा आहे. लक्ष्मीबाईंच्या नातू चंद्रकांत शिंदे यांच्या कडे मूळ नऊ नाणे असल्याचा दावा आहे. तीच नाणी अरुण गायकवाड यांच्या ताईला मिळाल्याचा दावा देखील आहे, तर आणखी एका शिंदे कुटुंब सदस्याकडे ४ नाणे असल्याचा दावा आहे.
- वाद प्रामुख्याने लक्ष्मीबाईंच्या मुलगा नानांच्या वारसांमध्ये घडत आहे. चंद्रकांत शिंदे हे पुरुषवारस आहेत तर अरुण गायकवाड हे महिला वारस आहेत. अरुण गायकवाड आणि त्यांची आई, शैलजा गायकवाड यांनी “साई भक्त लक्ष्मीबाई शिंदे ट्रस्ट” 2000 मध्ये स्थापन केला.
- 2022 मध्ये चंद्रकांत व संजय शिंदे यांनी अरुण गायकवाडवर मोठ्या प्रमाणात भक्तांकडून देणगी गोळा करत असल्याचा आरोप केला. त्यावर अहमदनगर चॅरिटी कमिशनर यांनी 2025 मध्ये दिलेल्या निकालात अरुण गायकवाड कडे असलेली नाणी मूळ असल्याचे मान्यता दिली, कारण पुरावे दाखवणाऱ्यांना योग्य पुरावे सादर करता आले नाहीत. मात्र चंद्रकांत व संजय शिंदे यांनी सुनावणीची नोटीश न मिळाल्याचा आणि या निर्णयाविरुद्ध अपील करणार असल्याचा इशारा दिला आहे.
- शिंदे कुटुंबाचा दावा असा आहे की नाणी त्यांच्या घरात साईबाबांनी दिल्यापासूनच आहेत आणि त्यांनी ती कधीही बाहेर काढलेली नाहीत.
- गायकवाड कुटुंबाचा दावा असा आहे की त्यांच्या कुटुंबाने लक्ष्मीबाईंची शेवटची काळजी घेतली आहे आणि काका यांच्या वागणुकीमुळे गायकवाडांना त्रास सहन करावा लागला, तसेच फेक नाण्यांनी भक्तांना फसवले जात असल्याचे ते म्हणतात.
- साईबाबा संस्थानचे सीईओ गोऱक्श गडीलकर यांनी सांगितले की, दोन्ही कुटुंबांना नाणी पुरातनशास्त्रीय तपासासाठी संस्थानकडे ठेवायला सांगण्यात आले आहे, पण कोणतीही कुटुंबे हे स्वीकारले नाहीत.
- भक्त व पुजारी यांमध्ये बहुतेकांची मतं चंद्रकांत शिंदे कडे असलेल्या नाण्यांविषयी मूळच असल्याचे आहेत, तर काही आरोप अरुण गायकवाड यांच्याविरुद्धही आहेत की ते भक्तांकडून देणगी मिळविण्यासाठी नाणी बाहेर नेतात.
सध्याचा स्थिती:
चंद्रकांत व संजय शिंदे यांनी पुरातत्त्व विभागाला चौकशीची विनंती केली आहे. सद्यपरिस्थितीत कोणती नाणी मूळ आहेत हे अजूनही स्पष्ट नाही, त्यामुळे हा वाद सध्या गुंतागुंतीचा राहिला आहे.